နအဖ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီး ေဒါက္တာေက်ာ္ျမင့္ ႀကားသိေစရန္။

ရန္ကုန္နည္းပညာတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသူတစ္ေယာက္ ေက်ာင္းကန္တင္းမွာ ေျမြေပါက္ခံရျပီး ေဆးရုံေတြမွာ ေျမြဆိပ္ေျဖေဆးမရွိလို ့ အသက္ဆုံးရွဳံးခဲ့ရတဲ့ သတင္းနဲ ့ပတ္သက္ျပီး ျပည္သူေတြရဲ ့ ရင္တြင္းက ထြက္ရွိလာတဲ့ ခံစားမွဳေျပာဆိုခ်က္ေလးေတြကို စုေဆာင္းျပီး နအဖ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီး ေဒါက္တာေက်ာ္ျမင့္ ႀကားသိေစရန္ ေဖၚျပလိုက္ပါတယ္။

ဒီ ရန္ကုန္နည္းပညာတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသူတစ္ေယာက္ ေျမြေပါက္ခံရျပီး
ေသဆုံးခဲ့ရတဲ့သတင္း မဖတ္ရေသးရင္ေတာ့ (တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသူတစ္ဦး ေျမြေပါက္ခံရတာ ေျမြဆိပ္ေျဖေဆး မရွိလို ့ ေဆးရုံေတြ အဆင့္ဆင့္လွ ြဲေနတာေႀကာင့္ အသက္မဆုံးရွဳံးသင့္ဘဲ ဆုံးရွဳံးခဲ့။ http://niknayman-niknayman.blogspot.com/2008/08/blog-post_11.html ) ကို အရင္ဖတ္ႀကည့္ျပီးမွ ျပည္သူေတြ ဘာေတြ ေျပာလည္းဆိုတာ ပိုသိရမွာပါ။

ျပည္သူေတြ ဘာေတြ ေျပာလည္း ႀကည့္ရေအာင္ -

- အဲဒီ ၃ ေနရာလံုးမွာ ေၿမြဆိပ္ေၿဖေဆးက ရွိသင့္တာေပါ့ေနာ္၊ ဒါေပမယ့္ေလ လက္ေတြ. ့မွာ ေနာက္ဆံုးက အႀကီးဆံုးေနရာမွာေတာင္ ရွားရွားပါးပါး သိမ္းထားတာေတြက တစ္ခါတေလ expired date ေတြနဲ့မ်ား။

- ေျမဆြိပ္ေၿဖေဆးက ကြၽန္ေတာ္ႀကားဘူးတာေတာ့ အလင္းေရာင္တုိက္ရုိက္ထိေတြ႕ မွဳ မရွိတဲ႕ ေနရာ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေရခဲေသတၲာထဲမွာ (အပူခ်ိန္ ၈-ဒီဂရီစီေအာက္မွာ) သိမ္းထားရတာလုိ႕ ႀကားဘူးတယ္ဗ်။ ၿမန္မာၿပည္မွာ ဘယ္ေနရာမွာမွ လွ်ပ္စစ္မီးက မမွန္ေတာ့ ေျမြဆိပ္ေၿဖေဆးေတြလည္း ပ်က္ၿပယ္ကုန္ၿပီ ထင္ပါရဲ႔ဗ်ား။

- ေအာ္... တာ၀န္ခံ ဆရာ၀န္တေယာက္တည္း အျပစ္တဲ့လား။

- လိႈင္သာယာလို ၿမိဳ႕နယ္ေဆးရံုအဆင့္မွာေတာင္ ေဆးမရွိတာ၊ အင္းစိန္ေဆးရုံမွာလည္း မရွိတာ ထည့္စဥ္းစားပါဦးဗ်ာ။

ေနာက္ သာမန္လူတစ္ေယာက္ ေၿမြကုိက္ခံရရင္ အျမန္ဆံုးေဆးကုသမႈရႏိုင္မယ့္ အစီအစဥ္ plan ေကာ ရွိလို႔လားဗ်ာ။ ထံုးစံအတိုင္း စာရြက္ေပၚမွာ ရွိတယ္ဆုိရင္လည္း အမ်ားသိရေအာင္ ေျပာပါဦး။

- လွိဳင္သာယာ၊ အင္းစိန္၊ ရန္ကုန္ေဆးရံုၾကီးေတြကို အခ်ိန္မွီေရာက္ခဲ့လ်က္သားနဲ႕ လူတစ္ေယာက္(သို ့) ေက်ာင္းသူတစ္ေယာက္ (သို ့) စက္မွဳေက်ာင္းသူတစ္ေယာက္ ... မထင္မွတ္ပဲ မလိုအပ္ပဲ ဆံုးရွံဳးသြားတဲ့အတြက္ အရမ္း၀မ္းနည္းမိပါတယ္။ ဘာဆက္ေျပာရမွန္းေတာင္ မသိေတာ့ဘူးဗ်ာ။ သူ႕ရဲ႕ မိသားစုနဲ႕ ထပ္တူ ၀မ္းနည္းရပါတယ္။

- အခု က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ ေျမြဆိပ္ေျဖေဆးဟာ အင္မတန္ရွားပါးေနပါတယ္။ ကမာၻေပၚမွာ ေျမြဆိပ္ေျဖေဆးကို ႏိုင္ငံတိုင္းက မထုတ္လုပ္ပါဘူး။ အရင္က ဘီပီအိုင္မွာ အဆိပ္ရိွ ေျမြေတြကို ၀ယ္ပါတယ္။ ၀ယ္လို႔လည္း ရခဲ့ ပါတယ္။ ဟိုေခတ္ေစ်းနဲ႔ဆိုေတာ့ ေျမြလာသြင္းတဲ့လူေတြ ေပါတယ္ေလ။ ယခု လူေတြေျမြ လာမသြင္းၾကေတာ့ပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လည္းဆိုေတာ့ ေဆြမ်ိဳးေပါက္ေဖၚႏိုင္ငံက မိတ္အင္ဘားမား သစ္ေတာထြက္ဆို အားလံုး ေစ်းေကာင္းေပး၀ယ္တယ္ေလ။ တျခား အေကာင္ပေလာင္အစံုပါ ၀ယ္ေပးေတာ့ ေရာင္းသူေတြက ကာစတန္မာ ဆားဗစ္ေကာင္းတဲ့ဘက္ကို ေရာင္းၾကတယ္ဗ်ာ။ ေစ်းကြက္ စီးပြါးေရးေပါ့ ။

အဲသလိုနဲ႔ ေနာက္ထပ္ေျမြေတြမရေတာ့ အဆိပ္ေျဖေဆးလည္း ဆက္ထုတ္ဖို႔ရန္ အေၾကာင္းရယ္ အဆင္မေျပေပါ့။ ရိွတာေလးေတြလည္း ဒိတ္ေတြ ေအာက္ကုန္။ ကုန္ၾကမ္းမရ၊ ကုန္ေခ်ာမထုတ္ႏိုင္တဲ့ ဘီပီအိုင္ေပါ့။ ( တခုေတာ့ လက္တို႔လိုက္မယ္။ လက္ရိွဘီပီအုိင္ေတြက မဂၤလာေစ်းထဲက ေဆးဆိုင္ေတြက ထုတ္တာေတြ မ်ားတယ္ေနာ္)။

အခု လက္ရိွ ျမန္မာျပည္က ဆရာ၀န္ေတြ ၁၉၈၈ ခုနစ္ ေနာက္ပိုင္း ေဆးေက်ာင္းေရာက္ေတြ ကို ေမးၾကည့္ပါ။ အေလာင္းမခြဲဖူးသူ၊ ေျမြေဆးမထိုးဖူးသူ၊ အမ်ားၾကီးေနာ္။ အေလာင္းမခြဲဖူးဘူး ဆိုတာကလည္း လွဴတဲ့လူရိွေပမယ့္ ထိန္းသိမ္းတဲ့ စရိတ္မတတ္ႏိုင္လို႔ပါ။ မ်က္ၾကည္လႊာ လွဴတဲ့လူေတြမ်ားသား အိုင္းဘန္႔ခ္ (eyes bank) က လက္မခံႏိုင္ပါဘူး ။

ကိုယ္ေတြ႔ေလးတခုပါ။ ၂၀၀၆ တုန္းက ေက်ာင္းတုန္းက ဆရာမကို သြားကန္ေတာ့တယ္။ ဆရာမကေျပာတယ္။ သားတို႔နဲ႔ တတန္းထဲ တက္လာတဲ့ မ+++ ေျမြကိုက္ခံရတယ္တဲ့။ ျမိဳ႔ေပၚမွာေနာ္။ ေဆးရံုသယ္သြားတယ္။ ကိုက္တဲ့ေျမြက ေျမြေပြး။ ဟုတ္ျပီ ေဆးရံုက ေျမြေဆးထိုးေပးတယ္။ ထိုးရမွာ ၄လံုး၊ ေဆးရံုမွာ ၃လံုးရိွတယ္။ ထိုးျပီးေတာ့ ေတာ္ေတာ္သက္သာတယ္။ ၄လံုးတကို႔စ္ဆိုေတာ့ က်န္တလံုးဘယ္လိုလုပ္မလဲ။ ေဆးဆိုင္ေတြ အားလံုးလိုက္ေမးေတာ့ မရိွပါဘူး။ ဆရာ၀န္ကေျပာတယ္။ ထားလိုက္ပါ။ လူနာသက္သာေနျပီး မထိုးလည္းရတယ္တဲ့။ မထိုးေတာ့ဘူး၊ ထိုးစရာေဆးလည္းမရိွဘူး။ အင္း - ေကာင္းေတာ့ေကာင္းတယ္။ တပတ္၊ ရွစ္ရက္ေျမာက္လည္းေရာက္ တကိုယ္လံုး အေၾကာဆြဲ ျပာႏွမ္းျပီး ဆံုးပါးသြားရရွာတယ္ဗ်ာ။ က်ေနာ္စိတ္မေကာင္း တကယ္ျဖစ္တယ္။ သူငယ္ခ်င္းက ဘ၀တပါးေျပာင္းတာေလ။

က်ေနာ္ေမးၾကည့္တယ္ .... ေျမြေဆးေတြဘာလို႔ မရိွတာလဲ.... အေျဖကတခုထဲထြက္တယ္ ။ တရုတ္ျပည္က ဘိုင္ယာက ေစ်းေကာင္းေပး၀ယ္ျပီး သိမ္းသြားတာတဲ့ဗ်ာ။ ရန္ကုန္မွာလည္း မရိွဘူးဆိုပဲ... ဟုတ္မဟုတ္ေတာ့ ေသခ်ာမသိပါ။

ျမိဳ႔ကလူေတြ ေျမြကိုက္တာ အသက္ဆံုးရတယ္ဆိုေတာ့ ေတာေနလူတန္းစား ပိုးထိ ( ေျမြကိုက္ ) ခံရရင္ မစဥ္းစားႏိုင္ေတာ့ပါ။ အေျဖက ၁၀၀% တခုထဲရိွတာပါ။

- လြန္ခဲ႔တဲ႔ (၅) ႏွစ္ေလာက္ကေပါ႔ ။ အဲဒီလုိမ်ဳိးပဲ ကုိယ္တုိင္ခံစားခဲ႔ရဘူးတယ္။ အမအရင္းေခါက္ေခါက္ၾကီးပါ။ အဲဒီတုန္းက ရမည္းသင္းေဆးရုံမွာ။ အေဖတစ္ေယာက္ ဆရာ၀န္ေတြကုိ လက္အုပ္ေလးခ် ီလုိက္ ကန္ေတာ႔ၿပီးေတာ႔ ေျပာတာ။ ေနာက္ဆုံးေတာ႔ ဘာမွာလုပ္လုိ႔ မရပါဘူးဆုိတာေလးနဲ႔ပဲ အမတေယာက္လုံးဆုံးမွာကုိ ထုိင္ၾကည္႔ေနရေတာ႔တယ္။ အဲဒီတုံးက ဆရာ၀န္ေတြကုိ ဘာလုိ႔ မလုပ္ေပးႏုိင္တာလည္း စဥ္းစားလုိ႔မရခဲ႔ဘူး။ ခုေတာ႔အေျဖက ရွင္းသြားၿပီေပါ႔ ။ ေျမြကုိက္ခံရလွ်င္ တလမ္းပဲရွိေတာ႔တာေပါ႔ ရန္ကုန္မွာေတာင္ မမွီတာ။ ရမည္းသင္းဆုိေတာ႔လည္း ဘာမွာမေျပာေတာ႔ပါဘူး။

- ကြၽန္ေတာ္တုိ႕ ေတာ္ေတာ္သတိထားမွ ျဖစ္မယ္။ ကြၽန္ေတာ္အပါအ၀င္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေၿမြေပါက္ခံရတာမ်ား ေဆးရွိတယ္ ထင္ေနၾကတာဗ်။ ခုဟာက ေဆးမရွိတာ ေသခ်ာၿပီ။ က်န္းမာေရးအေနနဲ႕ အခုလုိ အားေဆးအမည္သစ္ေတြကုိ တစ္မ်ိဳး သိန္း (၂၀) နဲ႕ သိန္း (၃၀) ၾကား လက္ခံၿပီး၊ ပါမစ္ေတြ ခ်ေပးေနမယ့္အစား ေၿမြဆိပ္ေျဖေဆးလုိေဆးမ်ိဳးကို ပုိက္ဆံမယူပဲ ပါမစ္ခ်ေပးသင့္တယ္။

- ျမန္မာျပည္က ေဆာင္ပုဒ္ေတြေကာင္းတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ေလ။ ေျမျမိဳလို႔ လူမ်ိဳးမျပဳတ္၊ လူျမိဳမွလူမ်ိဳးျပဳတ္မည္ ။ ေျမြကိုက္မေသ၊ ဓါတ္လိုက္လွ်င္ ေသတတ္သည္။ ဒီဟာ ၾကားဖူးၾကလားမသိဘူးေနာ္။

အခု က်ေနာ္တို႔တိုင္းျပည္မွာေတာ့ ေျမြကိုက္ေသ၊ ဓါတ္လိုက္ေသ။ အသစ္တခုကေတာ့ ေလတိုက္ေသေတာင္ ထြင္ေျပာရေတာ့မယ္။

- ေျမြဆိပ္ေျဖေဆးက ၄လံုး တကို႔စ္ဆိုေတာ့ ပံုမွန္ ၄ လံုး ထုိးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၈ လံုးအထိ ထိုးျပီးေတာ့ ေသသြားတာ ၂ ေယာက္ ေတြ႕ဖူးပါတယ္။

ကြၽန္ေတာ္ အလုပ္သင္ဘ၀မွာ ေျမြေတြ အမ်ားၾကီး ေရာက္လာတယ္ဗ်။ ေတာ္ေတာ္ကို မ်ားတယ္။ (ေဆး႐ုံနားက) ရန္ကုန္ဆင္ေျခဖံုးမွာ တစ္ညကို တစ္ေယာက္ႏႈန္းေလာက္နဲ႔ အကိုက္ခံရတယ္ ထင္စရာပဲ။ ေျမြထြက္ေကာင္းတဲ့ရက္ဆုိရင္ ၃ ေယာက္ေလာက္ေတာင္ လာတယ္။ ေဆးေက်ာင္းမွာတုန္းကေတာ့ ေျမြကိုက္ရင္ ေျဖေဆးထုိးတာပဲ သိတာ။

တကယ္က်ေတာ့ အေတာ္ေလး အလုပ္ရွဳပ္တာကလား။ အရင္ဆံုး အဆိပ္ရွိမရွိၾကည့္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေျမြပါမလာဘူး။ ဒီေတာ့ ေသြးေလးဘာေလး စစ္ၾကည့္၊ သိပ္မဟန္ရင္ ေဆးထုတ္ေပေတာ့ပဲ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေရေျမြတုိ႔၊ ကင္းေျခမ်ားတုိ႔ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မွတ္မွတ္ရရ ၄-၅ ေယာက္ကေတာ့ တကယ့္ေျမြေပြး အကိုက္ခံရတာ။ အဲသည္ထဲက ၂-၃ ေယာက္ကေတာ့ မရဘူး။ ေဆးလည္း ထိုးတာပဲဗ်။ ၄ လံုးေတာင္ မဟုတ္ဘူး။ ၈ လံုးထိုးတာ။ ေရာက္တာပဲ ေနာက္က်လို႔လား။ ဒါမွမဟုတ္ ေဆးေတြကပဲ မျပည့္လုိ႔လား မေျပာတတ္ဘူး။

လူနာေတြကေတာ့ ဘာမွ မေျပာရွာပါဘူး။ ဗမာလူမ်ဳိးေတြက တရားနဲ႔ ျပည့္၀ၾကတယ္။ သို႔ေပမယ့္လည္း ေဆးမျပည့္တာကိုေတာ့ ဘယ္သူ႔ကို အျပစ္တင္ရမွန္း ကြၽန္ေတာ္လဲ မသိဘူး။

ေဆးမျပည့္ဘူးဆိုတာက ဒီလိုပါ။ ဘီပီအုိင္က ပံုမွန္ကို အလံုးေရ ၁၀၀ ထုတ္တယ္ ဆုိပါေတာ့ဗ်ာ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ ႏွစ္အတြင္းမွာ သူတို႔ရဲ႕ ထုတ္လုပ္ႏုိုင္မႈ က်လာပါတယ္။ ေျမြဖမ္းလုိ႔ မရဘူးလို႔ ေျပာၾကသလို၊ ျမင္းေတြ နည္းသြားလို႔ ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းက ေနာက္တစ္ခုပါ။ ဒါ့အျပင္ ျမန္မာျပည္တစ္၀ွမ္း ေဆး႐ုံေတြကို အမ်ားၾကီး တုိးခ်ဲ႕ပါတယ္။ အဲသည္ေတာ့ ေျမြေဆးအမ်ားၾကီး လိုလာပါတယ္။

ဘီပီအုိင္က ေဆးပုလင္းေတြကို ေရေရာထားတာ ရပါတယ္။ အဲသည္ေတာ့ လုိအပ္ခ်က္ ျပည့္မီသြားတာေပါ့ဗ်ာ။ ဘာတဲ့ - ေဆး႐ုံမ်ားတြင္ ေျမြဆိပ္ေျဖေဆးမ်ား လံုေလာက္စြာ ျဖည့္ဆည္းေဆာင္ရြက္ ေပးထားလ်က္ႏွင့္ - ဆုိတာမ်ဳိးေပါ့။ လံုေလာက္စြာ ျဖည့္ဆည္းေပးထားတာပဲ။ ဟုတ္ပါ့။ ဟုတ္ပါ့။ ေရေရာထားတာေလးေတြ ရက္ေက်ာ္ေနတာေလးေတြနဲ ့ေလ။

ရလာဒ္ကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က အိပ္ေရးပ်က္ခံျပီးေတာ့ ေျမြေဆးထုိးရတယ္။ ၄ လံုးထိုး၊ မသက္သာေသးရင္ ၈ လံုးထိုး၊ ျပီးေတာ့ လူနာက မရွင္။ လူနာရွင္ေတြကေတာ့ ဆရာ၀န္ေတြကို အျပစ္မတင္ရွာဘူး။ ေဆးထုိးေပးတယ္။ ၂ ဆေတာင္ ထိုးေပးတယ္ေပါ့။ ေက်းဇူးေတာင္ တင္ေနေသးတယ္။ သို႔ေပမယ့္လည္း ေဆးမျပည့္တာကိုေတာ့ သူတုိ႔ မသိရွာဘူး။

- ကိုယ္ေတြ႔ေလးတစ္ခု ေျပာျပခ်င္တယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၅ ႏွစ္ေလာက္ကေပါ့။ ကိုယ္ေတြကလည္း ေရွးဦးသူနာျပဳေလး မေတာက္တေခါက္ တတ္တာပါ။ လမ္းထဲ ရပ္ကြက္ထဲမွာ ကေလးေတြ ထိခိုက္ အနာတရ ဆို ပလာစတာေလး ဘာေလး ကပ္ေပးေနက်။ တစ္ေန႔ေတာ့ မိုးစပ္စပ္ကေလးေန႔မွာ အိမ္မွာ အလုပ္လုပ္တဲ့ ဟိုဘက္ကမ္းက ေကာင္မေလးက သူ႔ အိမ္နီးခ်င္း အေဒၚႀကီး တစ္ေယာက္ကို ေခၚလာတယ္။ ခုေလးပဲ သမၺာန္ဆိပ္ အလာမွာ အေကာင္ကိုက္လို႔တဲ့။ ေဆးရံုသြားလည္း ဘာမွ ရွိမွာ မဟုတ္ဘူးတဲ့။ ေဆးလည္း ဘာေလး ထည့္ေပးပါလားတဲ့။ ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ေျမြကိုက္တယ္ လို႔ပဲ တြက္လိုက္တယ္။ ေျမြကိုက္လို႔ ကိုက္မွန္းလည္း မသိ။ ေျမြကိုက္တာကို ေဆးထည့္ေပးရင္ ေပ်ာက္တယ္ ထင္ေနၾကတယ္။ က်န္းမာေရး ပညာေပး ဗဟုသုတနည္းရွာတယ္။ တစ္ေနကုန္ ခါးခ်ိေအာင္လုပ္မွ ထမင္း ၂ နပ္၀ၾကတဲ့ လူတန္းစားေတြ ဆိုေတာ့ ဘယ္လို အျပစ္တင္ရမလဲ။

ကိုယ္ကပဲ ေျပာလိုက္တယ္။ ေျမြကိုက္တာ ျဖစ္မယ္လို႔ ဆိုေတာ့မွ ျပဴးၿပဲ လာၾကတယ္။ မတတ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ေဆးရံု ေရာက္ေအာင္လည္း ေစာင့္မေနႏိုင္ေတာ့ဘူး။ တတ္သေလာက္ မွတ္သေလာက္ နဲ႔ ေျခသလံုးကို ေဘာင္းဘီ သေရႀကိဳးနဲ႔ခ်ည္ ၊ ရွိတဲ့ ခြဲစိတ္ဓား အေသးေလးကိုပဲ အရက္ပ်ံ မီးခြက္ေလးနဲ႔မီးကင္ အရက္ပ်ံသုတ္ၿပီး ၾကက္ေျခခတ္ေလး ခြဲလိုက္တယ္။ ေဆးပုလင္း အလြတ္ေလး တစ္လံုးရွာ မီးပူေပးၿပီး အနာေပၚ ဖိတင္လုိက္တယ္။ ေသြးေတြ ထြက္က်လာတာ မနည္းဘူး ေသြးမည္းေတြ။ လူနာက အဆိပ္တက္ေနၿပီ။ ေျခေထာက္ကို သံုးေျမွာင့္ ပတ္တီးေတြနဲ႔ ၀ါးျခမ္းျပားေတြ သံုးၿပီး က်ပ္စည္းေပးလိုက္တယ္။ လိုရမယ္ရ ပရိတ္ေရမန္းေလး ပါ တိုက္လိုက္ေသးတယ္။ ၿပီးေတာ့ အေဖလည္း အိမ္မွာ ရွိေနေတာ့ အေဖကိုပဲ ကားနဲ႔ ေဆးရံုလိုက္ပို႔ ခိုင္းလိုက္တယ္။

အေရးေပၚ ေရာက္ေတာ့ အေရးေပၚမွာ အလုပ္သင္ ဆရာ၀န္ပဲ ရွိတယ္။ တာ၀န္က် ဆရာ၀န္ မလာေသးဘူးတဲ့။ ဒုကၡ ။ ေျမြကိုက္တဲ့ လူနာ ဆိုေတာ့။ စစ္ေဆးရဦးမယ္ တဲ့။ ဘာေျမြလဲတဲ့။ ကာယကံရွင္ကလည္း ေျမြကိုက္တာမွန္းေတာင္ မသိပါဘူး ဆိုမွ ဘာေျမြလဲ လုပ္ေနတယ္။ ေသြးစစ္မယ္၊ ဘာညာကြိကြ ေပါ့။ ေျမြ အမ်ိဳးအစား သိမွ ေဆးထိုးလို႔ ရမယ္ေပါ့ေလ။ ဒုကၡပါပဲ။ မေနႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ကဲ ေဟာက္ဆာဂ်င္ ကိုကို နဲ႔ မမ ေရ ေျခမ်က္စိ အထက္မွာ အေပါက္ေလးေတြ ဆိုရင္ ေျမြေဟာက္။ ေျခမ်က္စိေအာက္မွာ ဆိုရင္ ေျမြေပြးပါ လို႔ ေျပာပစ္လိုက္တယ္။ တို႔တိုင္းျပည္ႀကီး ရဲ႔ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈက ဘယ္ေလာက္ေကာင္းလဲ ဆိုေတာ့ အဲဒါသာ ၾကည့္ပါေတာ့။ လူနာကေတာ့ အခ်ိန္မွီ ေျမြဆိပ္ထုတ္လိုက္ႏိုင္ၿပီး ေဆးထိုးလိုက္ႏိုင္ေတာ့ အသက္အႏၲရာယ္ေတာ့ ကင္းသြားပါတယ္။

အဲဒီတုန္းကေတာ့ ကိုယ္လုပ္လိုက္တာ မွားတယ္ မွန္တယ္ ေ၀ခြဲဖို႔ထက္ လူနာအသက္ကိုပဲ ဦးတည္ေနမိတယ္။ ေျပာခ်င္တာကေတာ့ က်န္းမာေရး ပညာေပးေတြ လိုအပ္ေနတာေတြ၊ က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းေတြရဲ႔ ကြၽမ္းက်င္မႈ လိုအပ္ေနတာေတြ၊ မျပည့္စံုတာေတြ၊ ေဆးမျပည့္တာေတြ၊ အဲဒါေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔က ဘယ္သူေတြမွာ တာ၀န္ရွိတာပါလဲ ခင္ဗ်ာ။ ကိုယ္တို႔ ေအာက္ေျခလူတန္းစားေတြက ဘယ္လိုလုပ္ ေျဖရွင္းႏိုင္မွာလဲ။

ေဆးမျပည့္ဘူး ဆိုတာ နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ၾကားဖူးတာေလး ေျပာရရင္ - အရင္က ဘီပီအိုင္ ေဆးအခ်ိဳ႔က တကယ္ေတာ့ ဆြစ္ဇလန္က အကူညီေပးတဲ့ ေဆးေတြကို ပုလင္းသြတ္ တံဆိပ္ကပ္ၿပီး ဘီပီအိုင္လို႔ ထုတ္ခဲ့တာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဘီပီအိုင္က ေဆးေတြက သိပ္ေကာင္းတယ္လို႔ တစ္ခ်ိန္က နာမည္ႀကီးခဲ့ပါတယ္။ ေပါက္ေဖာ္ႀကီးေတြကေတာင္ ျပန္၀ယ္ယူခဲ့ၾကပါတယ္။ အခုေတာ့ ..... အခုေတာ့။

- အမွန္ပါ။ တခ်ိဳ႔ေဆးရံုေတြမွာ ဘာေဆးမွ အလံုအေလာက္မရွိတာကို ၀န္ၾကီးဆိုတဲ့သူက တကယ္ပဲမသိတာလား၊ မသိခ်င္ေယာင္ေဆာင္တာလားေတာ့ မသိဘူးဗ်။ ရန္ကုန္ေဆးရံုၾကီးမွာလည္း ရွိတယ္ဆိုေပမယ့္ အဲဒီ ေျမြဆိပ္ေျဖေဆးအမ်ားစု(၈၀%) ေလာက္က expired ၾကီးပဲဗ်။ Anti-Biotics ေတြလည္း အကုန္ expired ၾကီးပဲ။ အဲ ေပးတုန္းကေတာ့ မဟုတ္ဘူးဗ်။ ဒါေပမယ့္ စာရင္းအင္းစနစ္တက်မရွိတာရယ္၊ ေဆးေတြကို အုပ္စုလိုက္၊ ယူသံုးလို႔လြယ္ေအာင္၊ ယူသံုးလို႔အဆင္ေျပေအာင္ ေဆးအုုပ္စုလိုက္၊ နာမည္လိုက္မထားတာရယ္၊ First in First out လိုမ်ိဳးစနစ္ေတြမထားတာရယ္၊ ေနာက္ ေဆးေတြယူယူေပးရရင္ ကိုယ့္ဆီက အထြက္မ်ားရင္ ေရာင္းစားေနတယ္လို႔ထင္ခံရမယ္ဆိုတာေတြေၾကာင့္ ေဆးစတိုကိုင္တဲ့ ဆရာ၀န္အမ်ားစုကလည္း လူနာေတြအတြက္ ေဆးထုတ္ေပးရမွာ လက္တြန္႔ၾကတယ္ဗ်။ ေဆးရံုၾကီးမွာေတာင္ ကိုယ္ေတြ႔ပါ။ အဲဒီ အခုအင္းစိန္ေဆးရံုအုပ္က ေျမြဆိပ္ေျဖေဆးမရွိလို႔ဆိုတာကလည္း သူ႔မွာမတကယ္မရွိတာ ျဖစ္ႏိုင္သလို၊ သူ႔မွာရွိတဲ့ဟာကလည္း ၅ႏွစ္၊ ၆ႏွစ္ေလာက္ ဒိတ္ေအာက္ေနလို႔ မထိုးရဲလို႔ ေဆးရံုၾကီးလြႊဲတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္ဗ်။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ ဘယ္သူမွမသံုးရ၊ မဆြဲရဘဲ အလဟသအျဖစ္ဆံုး ပစ္စည္းေတြမွာ အဲဒီေဆးရံုေတြက ေဆးေတြကအဆိုးဆံုးပဲဗ်။ ဘယ္သူ႔အတြက္မွသံုးဖို႔ သိမ္းထားမွန္းကိုမသိေတာ့ပါဘူးဗ်ာ။ တခ်ိဳ႔ဆရာတစ္ေယာက္ ေျပာဖူးလို႔သိတာ။ ေဆးရံုေတြက တကယ့္ေဆးဂိုေဒါင္ၾကီးေတြမွာ စီထားတဲ့ တခ်ိဳ႔ေဆးေတြဆို ကြၽန္ေတာ္တို႔ထက္ေတာင္ အသက္ၾကီးတယ္ဆိုပဲဗ်။ မဆလေခတ္မတိုင္ခင္ကတည္းက ေဆးေတြေရာ၊ တခ်ိဳ႔ စစ္ေခတ္တုန္းကေဆးေတြေရာ အစံုပဲဗ်။

- ပထမဆံုး ျဖစ္စဥ္ေလးကို ပံုၾကမ္းဆြဲၾကည့္တာ -

• ၁၀နာရီ၄၅မိနစ္ - လွိဳင္သာယာနည္းပညာတကၠသိုလ္ - မဆုျမတ္မြန္ေျမြကိုက္ခံရ။

• ၁၁နာရီ၁၅မိနစ္ - လွိဳင္သာယာျပည္သူ႔ေဆးရံု - လိုအပ္ေသာစံုစမ္းစစ္ေဆးမွဳမ်ားနွင့္ ကုသမွဳမ်ားျပဳလုပ္ - အင္းစိန္ေဆးရံုသို႔လႊဲေျပာင္းစာနွင့္အတူ လႊဲေျပာင္းေပး။

• ၁၁နာရီ၅၀မိနစ္ - အင္စိန္ေဆးရံု - တာ၀န္က်ဆရာ၀န္မွ တာ၀န္ကင္းမဲ့စြာ ေျမြဆိပ္ေျဖေဆးမရွိဟုဆိုျပီး အေထြေထြေရာဂါကုေဆးရ့ုသစ္ၾကီး(ရန္ကုန္)သို႔သြားရန္ ေျပာၾကားခဲ႔။

• ၁၂နာရီ၁၅မိနစ္ - အေထြေထြေရာဂါကုေဆးရံုသစ္ၾကီး(ရန္ကုန္) - တာ၀န္ရွိသူက ဆီးနွင့္ေက်ာက္ကပ္ဌာနရွိ ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ေဆးရံုၾကီးသို႔သြားရန္ေျပာၾကား။

• ၁၂နာရီခြဲ - ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ေဆးရံုၾကီး - လူနာေသဆံုးေနျပီျဖစ္။

လွိဳင္သာယာေဆးရံုဆိုတာ ျမိဳ႔နယ္ေဆးရံုပါ ... အဲဒီမွာကတည္းက ေျမြဆိပ္ေျဖေဆးထိုးေပးျပီး ကိစၥျပတ္ရမွာ ဘာမွ ဟိုေဆးရံု ဒီေဆးရံုေတြကိုလႊဲေနစရာကိုမလိုဘူး။ လွိဳင္သာယာ ျပည္သူ႔ေဆးရံု - လိုအပ္ေသာစံုစမ္းစစ္ေဆးမွဳမ်ားနွင့္ ကုသမွဳမ်ားျပဳလုပ္ ဆိုတာ ဘာလုပ္တာလဲဗ်။ အဲဒီမွာကုတယ္ဆိုကတည္းက အဲဒီမွာ ေျမြဆိပ္ေျဖေဆးထိုးရမွာေပါ့။
ေျမြကိုက္တာကို ေျမြဆိပ္ေျဖေဆးထုိးတာအျပင္ တျခားကုသမွဳေတြ လုပ္စရာလိုလို႔လားဗ်ာ
ေရွးဦးသူနာျပဳစုနည္းနဲ႔လုပ္ေပးတယ္ေတာ့လာမေျပာနဲ႔ေလ။ အဲဒီအတြက္ေတာ့ ေဆးရံုေတာင္ သြားစရာမလိုဘူး။

က်ေနာ္ကေတာ့ ဘယ္ကိုမွမ၀င္ဘဲ ေဆးရံုၾကီးကို အရင္ဦးဆံုးအခ်ိန္မွီေအာင္သြားရင္ေတာင္ ေျမြဆိပ္ေျဖေဆးအခ်ိန္မွီ ထိုးနိုင္လိမ့္မယ္လို႔ မထင္ဘူး။ အခုဟာက ေဘာ္လီေဘာ ပုတ္ၾကတာခ်င္းအတူတူ လွိဳင္သာယာေဆးရံုကလူေတြလည္း ဘာမွမျဖစ္။ အေထြေထြေရာဂါကုေဆးရံုသစ္ၾကီး ဆိုတဲ့ဟာၾကိးကလူေတြလည္း ဘာမွမျဖစ္ဘဲ အင္းစိန္ေဆးရံုက တာ၀န္က်ဆရာ၀န္ပဲ ကံကြက္ၾကားျပီး - နင္ခ်ည္းသာ ေသေပေတာ့ - အလုပ္ခံလိုက္ရတယ္ထင္တယ္။

ထားပါေတာ့ ဒါကအရပ္ဘက္ေဆးရံုေတြမို႔လို႔ စစ္ေဆးရံုေတြဆိုရင္ေတာ့ ေဆးစံုမွာပဲ ထင္လား။ မဂၤလာဒံုစစ္ေဆးရံုၾကီးကို ေျမြကိုက္ခံရတဲ့စစ္သားတေယာက္ ကိုက္ခံရျပီး နာရီပိုင္းအတြင္း သတိေကာင္းေနတံုး ေရာက္လာတယ္။ သူ႔ကိုကိုက္တဲ့ေျမြကိုလည္း သူကိုယ္တိုင္ရိုက္ျပီးယူလာတယ္။ ဟုတ္ကဲ့ အဲဒီစစ္သား ေျမြဆိပ္တက္ျပီး ေသသြားပါတယ္။
က်ေနာ့္အမကိုယ္တိုင္ ျမင္ခဲ့တာပါ။ သူဆို တျဗစ္ေတာက္ေတာက္နဲ႔ ့အသံုးမက်တဲ့ေကာင္ေတြ၊ ေျမြအေသပါလာတာေတာင္ အျဖစ္ရွိေအာင္မကုနိုင္ဘူးဆုိျပီး ဆဲလို႔မျပီးေတာ့ဘူး။

ဘဘၾကီးသန္းေရွ ြတို႔အတြက္ ဘုန္းေတာ္ဘြဲ႔ရြတ္ခ်င္တဲ့လူေတြလည္း သတိေလးထားၾကဦး။ ကိုယ့္ကိုေျမြကိုက္ခံရမွ ဘဘၾကီးတုိ႔ ဘုန္းေတာ္ဘြဲ႔တို႔ ဘာမွမကယ္နိုင္ဘူး ျဖစ္ေနမယ္။

- ေဆးေတြကို သတ္မွတ္ထားတဲ့ စံညႊန္းအတိုင္း ထိန္းသိမ္းဘို႔ဆိုတာ ၊ အရင္းအႏွီး လိုပါတယ္၊ နည္းပညာလိုပါတယ္၊ ႏိုင္ငံတကာ ေဆးကုမဏီေလာက မွာ QA (Quality Assurance) ဆိုတဲ့ ရာထူးတခု အခု ႏွစ္ပိုင္းမွာ ေရပန္းစားလာတာ၊ QA Audit ဆိုျပီး၊ ေဆး၀ါးထုတ္လုပ္တဲ့ ကုမဏီၾကီးေတြကေနျပီး သူတို႔ရဲ႔ တရား၀င္ ျဖန္႔ခ်ီေရာင္းခ် သူေတြကို ႏွစ္စဥ္ လစဥ္ စစ္ေဆးတာေတြ လုပ္ေနၾကပါတယ္၊ ျမန္မာျပည္မွာ လုပ္ႏိုင္ပါသလား ဆိုရင္၊ တခ်ိဳ႔ေသာ ႏိုင္ငံျခားကုမဏီေတြနဲ႔ တခ်ိဴ႔တခ်ိဳ႔ေသာ ျမန္မာပိုင္ ေဆးကုမၼဏီေတြလုပ္ၾကပါတယ္။

သူတို႔လုပ္ေလေတာ့ သူတို႔ကလဲ ၊ အဲဒီကုန္က်စရိတ္ေတြကို Cost ထဲ ထည့္သည္ေပါ့၊ ေဆးက ေစ်းၾကီးသည္ေပါ့၊ ေမွာင္ခိုခ်တဲ့ေဆးဆိုင္ေတြကေတာ့ ေစ်းၾကီးတယ္ မ၀ယ္နဲ႔၊ ဒါလဲ တူတူပဲဆိုျပီး ၊ အရည္အေသြးမျပည့္တဲ့ေဆးေတြ၊ အတုေတြ ထိုးေရာင္း၊ စားဘို႔ေတာင္ အႏိုင္ႏိုင္ လူမမာ ခမ်ာမွာ ၊ သိခ်င္လဲ သိမယ္ မသိခ်င္လဲ မသိဘူူ၊ မ်က္စိမွိတ္ ဇြတ္၀ယ္၊ ေနာက္ဆက္တြဲကေတာ့ အားလံဳးသိတဲ့အတိုင္း။

ဆိုလိုခ်င္တာက အေအးခန္းမွာ ထားတဲ့ေဆး ဆိုပါေတာ့၊ ၈-၂ ဒီကရီမွာထားရတယ္၊ အဲဒီလိုေဆးမ်ိဴးဟာ သာမာန္ အခန္းအတြင္းအပူခ်ိန္မွာ ၂၄ နာရီ အျပင္ ပိုေနလို႔မရဘူး၊ ပိုသြားတာနဲ႔ ေဆး အာနိသင္ မရွိေတာ့ဘူး။

ေဆးရံုမွာ ေဆးမရွိတာ ေျပာတယ္၊ ေဆးရံုကို ေဆးကုမဏီေတြက ေဆးေရာင္းခ်င္လိုက္တာမွ ပ်ာလို႔၊ ေဆးရံုကို ေဆးေရာင္းခြင့္ရ ေရးအတြက္၊ ဆရာၾကီး ဆရာမၾကီးေတြကို ဘယ္လို support ေပးရတယ္ဆိုတာကလဲ ေျပာဖြယ္ရာမရွိ၊ ဘာလို႔ေဆးမရွိလဲ ဆိုေတာ့ ဘတ္ဂ်တ္ မရွိလို႔ပါပဲ၊ အေႀကြး က်လြန္းရင္လဲ ဘယ္ပုဂၢလိက ကုမၼဏီက မွ ေရရွည္မေရာင္းႏိုင္ပါဘူး။

ေျမြဆိပ္တက္ျပီး ေဆးမရလို႔ ဆံုးပါးသြားတဲ့ ညီမေလးအေၾကာင္းၾကားျပီး မခံမရ ႏိုင္လြန္းလို႔ ၀င္ေျပာမိတာ။

- ဖတ္ရတာရင္ေမာတယ္ဗ်ိဳ့၊ စိတ္မေကာင္းလည္း ျဖစ္ရပါတယ္။ ဘယ္ေခတ္နဲ့မွ မတူတဲ့ေခတ္ၾကီးထဲမွာ လူလာျဖစ္ေနရတာကုိး။ ေဆးရုံေတြမွာ ေဆး၀ယ္ဖို့ ဘတ္ဂ်က္က မေလာက္ငွ၊ အဲဒီေတာ့ ေဆးက မရွိ၊ ရွိသမွ်ေဆးက်ေတာ့လည္း စနစ္တက်သိမ္းဖို ့ က မီးကမလာ။ ၀ိသမသမားေတြကလည္း ေဆးအတုေရာင္း၊သက္ဆိုင္ရာ၀န္ထမ္းေတြက လည္း စိတ္ဓာတ္ပ်က္ျပား။ အဂတိကမ်ား။ စာေရးဆရာတစ္ဦးေျပာတဲ့စကား သတိရမိတယ္။
ျမန္မာျပည္မွာ ပုိက္ဆံမရွိရင္ေသတတ္တယ္ တဲ့။

အခုကိစၥဆိုရင္ ပုိက္ဆံရွိလည္း ေသတတ္တယ္။ဘယ္လိုေျပာရေတာ့မလည္း မသိ။

- ေျမြကိုက္ခံရရင္ ျပည္သူ႕ေဆး႐ုံမသြားဘဲ ဗဟိုစည္တို႕ ပါရမီတို႕ လို အထူးကုေဆး႐ုံၾကီးသြားလို႕ ရွိရင္ ေျမြဆိပ္ေျဖေဆး အသာေလးရေလာက္ပါတယ္။

- ဒီလုိေဆးမ်ိဳးက အစိုးရေဆးရံုေတြမွာပဲ ထားတာထင္တာပဲ။ အခုက အစိုးရေဆးရံုေတြရဲ. စည္းစနစ္မက်မွဳေၾကာင့္ လူတစ္ေယာက္အသက္ဆုံးရွံုးရတာပါ။ အျဖဳတ္ခံလိုက္ရတဲ့ ဆရာ၀န္ေတြကေတာ့ ကံဆိုးသူ အထိုးေက်ြးခံေပါ့ဗ်ာ။ တကယ္ အျပစ္ရွိတာက စည္းစနစ္ မက်နမွဳနဲ. အဲ့စည္းစနစ္ကို ေသခ်ာ အေကာင္ထည္ေဖာ္ဖို ့ မစဥ္းစားတဲ့ ၀န္ၾကီးဌာနေပါ့။

- က်ေနာ္အိမ္ေ ပၚ ထပ္က House surgeon ဆင္းေနတဲ့ ဆရာ၀န္ေပါက္စတေယာက္က ေျပာဘူးပါတယ္။ ေဆး႐ုံမွာ တခုခုမွားသြားရင္ ဆရာ၀န္ၾကီးေတြက ဆရာ၀န္္ေပါက္စေတြကိုပဲ အျပစ္လႊဲခ်ေလ့ရွိပါတယ္တဲ့။